ప్రధాన కంటెంట్‌కు దాటవేయి

గాలి తోలగూడదు - వాన పడగూడదు

శానా పొద్దుబొయినాఁక, ఇంటికాడ అన్నాలు కానిచ్చి, నేనూ మా నాయినా మెల్లిగా అట్టా మా చిన్నతోటలో తిరుగుదామని బైటికొచ్చినాం. చేతిలో మూడుబ్యాటరీల టార్చిలైటుతో మా నాయన ముందు నడుస్సాండాడు. ఆయన అడుగు తీసినచోట అడుగుబెడతా యనకమ్మడీ నేను.

శానా చిన్నప్పుట్నుంచిగూడా నేను మా నాయనతో నడిసినప్పుడల్లా కాలిబాటన మట్టిలో ఆయన అడుగుగుర్తు పడఁగానే ఆ గుర్తుమిందనే నా అడుగు మోపి నడవడం నాకలవాటు. ఆ మాదిరిగా నడిస్తే నేను తేలునో పామునో తొక్కేదానికి ఆస్కారముండదు. ఆ మాదిరిగా నడిస్తే పెద్దయినాఁక నేనూ మా నాయన మాదిరిగా భయం లేకండా మళ్లంబడీ తోటలంబడీ రాత్రుళ్లు పాములకూ, మండ్రగబ్బలకూ, గోరీలకాడ దయ్యాలకూ, కావిలి కుక్కలకూ బెదరకండా ఏ జామునంటే ఆ జామున తిరగ్గలనని నమ్మిక.

మా చిన్నతోట పక్కన సాకేరామన్న తోట. రెంటికీ మధ్యన రోంత ఖాళీ జాగా. ఆ సవుడుజాగాలో బతకల్యాక సావల్యాక అన్నిట్టుగా వుండే మామిడంట్లు. రోజు మార్చి రోజు పట్టుదలగా ఆ అంట్లకు బిందెల్తో నీళ్లు పోసీ పోసీ వాటిని పెద్దజెయ్యాలని చూస్తానే వుండారు.

ఎన్నెల పడి ఆ సౌడున్యాల తెల్లగా మెరుస్తాంది. సల్లగా గాలి తోల్తా వుంది. ఆ గాలికి ఇటు మాతోటలో, అటు సాకేరామన్నతోటలో మామిడాకులు సలసలమని కదుల్తావుండాయి. చెట్లకిందుండే ఎండుటాకులు ఉండుండి ఎగిరిపడతాండాయి.

ఉడుకుడుగ్గా కోడికూరా అన్నమూ కడుపునిండా తినుండటాన చెమటలు పట్టినాయి. ఆ సల్లగాలికి ఇద్దరమూ సౌట్లోకొచ్చి నిలబణ్ణాం. పగలంతా యిరగ్గాసిన యండలకు, వడగాలికి అలిసిపొయిన పానాలకు ఆ గాలి హాయిగా వుంది. గాలికి ఎదురుగ్గా నిలబడి అడ్డపంచెను సల్లుజేసి మల్లా బిగ్గట్టుకొంటి.

"ఎవురోళ్లు?" అని కేక ఇనబడె.

"మేమేలే రామన్నా" అంటా రామన్నతోటలోకి అడుగులేశ మానాయన.

రామన్న "నువ్వాన్నా! ... పెద్దబాబు గదూ? పంచెగట్టింటే ఎవురో అనుకుంటిలే" అని పలకరింపుగా మాట్లాడిచ్చ.

రామన్నతోట దాటి, గడిగోట రోడ్డూ గొట్టీటోళ్ల బాయీ దాటి మా పెద్దతోటకొచ్చినాం. గొడ్లురాకండా తోట సుట్టకారమూ కల్ల యేపించి, మణుసులు దాటుకుండేదానికి ఇరుకుమాను బెట్టిచ్చిన్న్యాం. ఆ ఇరుకుమాను దాటుకుండేటప్పుడు నా పంచె అంచు తగులుకొని పర్ర్‌రుమనె. మా నాయన ఏమన్నా అంటాడేమోననుకుంటి. "వొకటీ" అనె. అంటే చినగాల్సిన పంచెలు ఇంగా శానా వుండాయని అర్థము.

ఆమధ్యనే మా తాత పోవడంతో ఆయన దినానికి మా ఇంటికి శానా అడ్డపంచెలొచ్చిన్న్యాయిలే.

మా నాయన ఇంట్లో వుండేటప్పుడు ఎప్పుడన్నా స్టీలుగెన్నెలూ దబరాలూ కిందబడి చెవులు తూట్లుబడేటిగా జేసినా, నీళ్లకడవలూ బానలూ బిందెలూ జారి కిందబడినా ఎవురినీ ఏమీ అనడు. ఆ గిన్నెలూ కుండలూ చేసే సద్దుకు తగినట్టుగా దరువేస్తాడు. ఆయనకు దగ్గరగా వుండే కుర్చీమిందనో దూలం మిందనో గోడమిందనో, ఏదీ దగ్గిరల్యాకపోతే నోటితోనే. కిందబడేసిన మనిషితో సహా అందురూ నవ్వాల్సిందే. మానాయనమాత్రం నవ్వు రానిట్టుగా గమ్మునుంటాడు. గిన్నెల నొక్కులు తీసుకోవడం, పగిలిన పెంకులు ఏరుకోవడం తరవాత సంగతి.

ఇంతకూ మా పెద్దతోటలో ఈ వార నుంచి మెల్లిగా నడుసుకుంటా ఆ వార చెఱుకురసం చెట్టుకాడికి పొయ్యి నిలబడితిమి. ఆసారి బెంగుళూరుకాయల బరువు మొయ్యలేక మోస్సాండాయి చెట్లు. మలుగుబ్బలు సంగటిముద్దలంత పెద్దయ్యి కాసినాయ్. బేనీషా కూడా బాగా వూరినాయి. గాలి రోంత యిసురుగా తోలేటప్పుటికి ఆడొకటీ ఆడొకటీ కాయలు రాలిపడి దొర్లినట్టు శబ్దమొచ్చ. ఆ గాలి జోరుజూసి నాకు ఒళ్లు జలదరిచ్చింది.

"గాలితో వడగండ్లవానతో మనకెప్పుడూ పెద్దగా నష్టం కలగలేదా నాయనా?"

సెలవుల్లో ఇంటికొచ్చిన ప్రతిసారీ మా నాయన్ను అడగాలనుకొని, చానామాట్లు మర్సిపోయిన మాట. నా మాట మానాయనకు యినబడినట్టు లేదు. గాలికి యినబడక కాదు. ఏదో ఆలోచనలో ఉండాడు.

******* ******* *******

ఆం.ప్ర. బాలుర గురుకుల పాఠశాల (ముక్కావారిపల్లె)లో రోజూ పొద్దన్నే ప్రార్థనకు ముందు పిల్లకాయలంతా పేపరు చదవడం అలవాటు. మొదటిపేజీ, క్రీడాపేజీలకైతే సందు దొరకదు. పేపరును గోడకు ఆనించి ఎత్తిపట్టుకుని ముప్పైనలభైమందిమి ఎగబడి సదివేవాళ్లం. కడపజిల్లా స్పెషలుకు గిరాకీ తక్కువ. దాంట్లో మా వీరబల్లె పేరు పడిందేమోనని నేను రోజూ చూసేవోణ్ణి. మా వూళ్లో గలాటాలు తక్కవ, రాజకీయాలు తక్కవ, యాపారాలూ తక్కవే. అందుకే ఎక్కువగా కనబడదు. క్రైమ్ రిపోర్టులో కూడా కనబడదు.

మా ఊరి మామిడికాయల పేరుజెప్పి హైదరాబాదులోనేగాదు, ఆస్ట్రేలియాలో కూడా అమ్ముకుంటారని పేపర్లో వొచ్చినట్టు ఎవురో చెప్పినారు. యీరబల్లె మామిడికాయలు తియ్యగా వుంటాయని సుట్టుపక్కల జనం అనుకోడమూ, రాయచోటి కడపల్లో ఆ పేరుజెప్పి అమ్మజూపడమూ చూసినాంగానీ అంతకు మించి పేరుబడిందంటే, పేపర్లోబడిందంటే నాకూ ఆశ్చర్యమే.

'కడపజిల్లా స్పెషల్‌'లో మామిడికాయల వార్తలు ఎప్పుడూ ఫలనావూళ్లో గాలివానకు యిన్నిటన్నుల కాయలు రాలిపొయినాయి, ఫలానాచోట మామిడికి వడగండ్ల దెబ్బ, ఫలానా మండలంలో ఇన్ని లక్షలు నష్టం అన్నిలక్షలు నష్టం, రైతన్న డీలా, మామిడిరైతు నోట్లో మట్టి, రైతన్న ఆశలకు గండికొట్టిన గాలివాన, వండగండ్లు-కడగండ్లు ... ఈ మాదిరిగా వుండేటియ్యి. రెండుమూడేండ్లుగా చూస్తానేవుండా. చూసినప్పుడల్లా నాకు శానా బాధ. రైతు తప్ప ఈ దేశంలో నష్టపోయేవోడు ఎవుడూ లేడని.

మావూరి పేరు ఎప్పుడూ పేపర్లో రాకపోయినా ఫరవా ల్యా, ఈరకం వార్తల్లో వీరబల్లె పేరు రాకంటేసాలు సామీ అనుకున్యా.

******* ******* *******


"గాలితో మనకెప్పుడూ పెద్దగా నష్టం కలగలేదా?" మల్లా అడిగితి.

"అన్నీ పోఁగా మిగిలిందే మన సొత్తు."

"పేపర్లో ఫలానా వూళ్లో గాలివానకు ఇన్నిలక్షల పంట నష్టం అంటారే?"

"గాలి తోలగూడదు, వాన పడగూడదు అంటే కుదురుతాదా? పూత బ్రమ్మాండంగా పూసిందంటే కాపుగూడా బ్రమ్మాండంగా వుండాలని లేదు! కాపు ఫుల్లుగా పట్టినా ఆ పిందెలన్నీ నిలబడాలని యేముంది? వొగా౨ల(ఒకవేళ) నిలబణ్ణా ... చీడలు, చిలకలు, రెయ్యిపక్షులు, గొడ్లూ, దొంగలు, గాలి, వాన, అన్నీ తట్టుకొని మిగిలిందే కాపు. ఆ తరవాత కోత సరిగ్గా జరగాల. అన్నిటికీ మించి మండీల్లో సరైన ధర పలకాల."

"మ్"

"ప్రతి సమచ్చరమూ గాలీవానా మామూలే. చెట్లకు యాలాడతాండే కాయలను సూపెట్టుకోని, అదంతా మన సొమ్మేనని లెక్కలేసుకున్యామంటే మనకూ నష్టమే. అట్టగాదనుకుంటే ఏమీ ల్యా. రైతుకైనా అంతే, యాపారస్తునికైనా అంతే, ... ఎవురికైనా అంతే!"

నిజమేగదా అని ఆలోచన చేస్తా నిబడితి.

"... ఆ చెట్టుకింద నిలబడగాకు, మలిగుబ్బాకాయ రాలి నెత్తినబడితే గుండ్రాయితో మోదినట్టే!"

గబుక్కున బైకికొచ్చేస్తి. మానుకింది నుంచీ. ఆలోచనల్లో నుంచీ.

కామెంట్‌లు

Afsar చెప్పారు…
raa.naa.re gaaru:

katha baagaa chepaaru.

voka saari kadapa velli vacchinattu..akkadi bhaashalo..akkadi manushulato...manasunna manushulato kaasepu gadipi vacchinattu...vundi

afsar
అయితే నాయన అడుగుజాడల్లో నడుచ్చాండవన్నమాట, అట్లే నాయన మాదిరి దరువేచ్చావా లేదా ?
"రైతు తప్ప ఈ దేశంలో నష్టపోయేవాడెవడూలేడని"
ప్చ్.. ఏంజేస్తాం మన బతుకులింతే :(
Unknown చెప్పారు…
శానా బాగా రాసిన్యావు రామనాథరెడ్డా..!!

రాయలసీమ యాస ఈ కథలో చక్కగా ఇమిడిపోయింది. వ్యవసాయ అనిశ్చితి ఆ తండ్రి పాత్రలోనే కాదు ప్రతి రైతు మనసులో ఒక సాధారణమైన సంగతైపోయింది..!!

9/10
Kishore చెప్పారు…
8/10
అజ్ఞాత చెప్పారు…
గలాటాలు తక్కువ, రాజకీయాలు తక్కువ, యాపారాలూ తక్కువే.
ఇంకేం, బంగారం లాంటి ఊరండీ మీది. బంగారంలాంటి నాన్న. బంగారంలాంటి కొడుకు, బంగారంలాంటి కతలు.. ఎన్ని బంగారాలేంటీ?
oremuna చెప్పారు…
I read this completely! good one.

>> రామన్న "నువ్వాన్నా! ... పెద్దబాబు గదూ? పంచెగట్టింటే ఎవురో అనుకుంటిలే" అని పలకరింపుగా మాట్లాడిచ్చ.


is this correct? last word?
రాధిక చెప్పారు…
రైతు పరిస్థితిని చాలా బాగా చెప్పారు.
rākeśvara చెప్పారు…
నిన్నన నా కళ్ళ ముందే మా నాయినమ్మ తోటలో కోతుల మంద మాఁవిడి సెట్టెక్కి పండ్లన్నీ కొఱుక్కు తినేశినై. దాం దెబ్బకు మా అయ్య ఇయ్యాల తోటలో మిగిలిన సెట్లకున్న పిందూ పితకా కూడా కోయించి ఇంటికాడఁ బెట్టించాడు. రేపట్నించి మా అమ్మ పిందుల్దినమంటుందో యేమో..

అన్నట్టు మాకు మాఁవిడి చెట్లు ఎక్కువా లేవూ తక్కువా లేవు. అమ్ముకునేంత ఎక్కువా లేవు, తినగలిగేంత తక్కువా లేవు. రోజు ఇంటోళ్ళం మామిడికాయలు తినడం పనిగా పెట్టుకోవల్సుంటుంది.
చాలా బాగా రాసారండి
రానారె చెప్పారు…
మీ అందఱికీ నమస్కారాలు, హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు.

అఫ్సర్ గారూ, మీరు ´గోరీమా´ కథ రాసిన అఫ్సర్ గారేనాండీ?

ఈ బ్లాగ్ నుండి ప్రసిద్ధ పోస్ట్‌లు

రాధ కోసం వొగపారి సూడొచ్చు

చిన్నాయనతో తిరగాల్నేగానీ బలే నవ్వుకోవొచ్చు. అంత తమాసాగా మాట్టాడే మనిసి ఇంగెవురూ వుండరేమో. యండాకాలం సెలవలు ఇంగా నలభై రోజులుండాయి. సెలవల తరవాత మనం ఐదోతరగతి. పొద్దన్నే బువ్వాగివ్వా తిని, తీరుబడిగా రోంచేపు పెద్దతోటలో తిరిగి, మజ్జాన్నంగా మూలపల్లెకు బయల్దేరినాం. అప్పిరెడ్డితాతోళ్ల వడ్లమిషన్ కాడ రాయచోటి బస్సెక్కి కుచ్చున్న్యాం. బస్సు సోమారంవడ్డెపల్లె దాటినాఁక చిన్నాయన మా ఇద్దరికీ టిక్కట్ తీసుకున్న్యాడు. నాదీ ఫుల్ టికట్టే. ఆమాటా ఈమాటా మాట్లాడుకుంటా వుండగా బస్సు ఏరు దాటింది. నేను కిటికీవార కూచ్చోని, చెట్లూ కొండలూ యనక్కు పోయేది చూస్తా వుంటి. బస్సు ఏరు దాటి వడ్డెపల్లెలో నిలబడింది. పల్లె మొగసాల తార్రోడ్డు నుంచి పడమటగాపోయే ఒక మట్టిబాటను చూపిచ్చి, "ఈ బాటెమ్మడీ పోతే మూలపల్లె వస్సాది" అన్న్యాడు. రాయచోటికి నేను మస్తుగా పొయ్యిన్యాగానీ అసలు ఆడొక బాటుందనే సంగతే సరిగా చూళ్ల్యా. "నిజ్జంగా?!!!" "నిజ్జంగానే" "ఐతే రాయచోటికెందుకూ? ఈణ్ణే దిగుదాం పట్టు." "ఈడ దిగితే మనం ఎక్కాల్సిన సర్వీసు వొకటే. నటరాజా సర్వీస్." "ఓహో..." "పూర్వం బస్సుల్యాడియ్యి?!

పొద్దున్నే లేసినాడు కాదరయ్య

అప్పటికి నాకు సరిగ్గా నాలుగేళ్ళు కూడా నిండి ఉండవేమో... ఎండాకాలం రాత్రి పెరుగన్నం తిని కిరసనాయిలు బుడ్డీలు ఆర్పి, రాతిమిద్దె యనకాల నులక మంచలమీద ఎచ్చని నారపరుపులేస్కోని పండుకొని సల్లగ గాలి తగుల్తాఉంటే ఆకాశంలో నిజ్జంగా సందమామగాదు కదిలేది మోడాలేనని ఆ పల్లె మొత్తంలో నాకు మా నాయనకే తెలిసినట్టు ఒక పరమానందంతో మబ్బుల ముసురు, మధ్యలో చుక్కలు, గాలి వేగం, మెరుపులు గమనిస్తూ 'ఇప్పుడు వాన పడుతుందా లేదా' అని పెద్ద ఖగోళ శాస్త్రవేత్త మాదిరి ఆలోచనలో ఉండగా మా నాయన పాట మొదలు పెట్టినాడు నేను పలకడం మొదలుపెట్టినా. *** *** *** తెల్లారేసరికి భట్టుపల్లె లో నేనో ఘంటసాల, నా పేరు కాదరయ్య ఐంది. విజయవంతంగా రాకెట్ ప్రయోగించిన అబ్దుల్ కలాం మాదిరిగా సంబర పడి ఉంటాడు మా నాయన బహుశా . ఆ పాటతో నాకు వచ్చిన గుర్తింపు ఆ తరువాత కూడా కొనసాగుతూ ఉంది. బెస్తోళ్ళ పెద్దోడు ఇప్పటికీ నేను కనబడితే "ఏం కాదరయ్యా బాగుండా(వా)?" *** *** *** చిన్నప్పటి నుండి "ఓ పెద్దోడా...!!" అని అరవడమే అలవాటైంది పెద్దోడు నిజెంగానే నా కంటే వయసులో చానా పెద్దోడని తెలిసేసరికి పిలుపులో మార్పు ఎబ్బెట్టుగా

బయటోళ్లకు జెప్పే కతగాదు

ఇది కత గాదు. వొక్కటంటే ఒక్క మాట. అంతే. బోయోళ్లెంగటసామి గుమ్మనాగని నాయనతో అన్నె మాట. చానా చిన్న మాట. నేను పుట్టక ముందెప్పటిదో చాన్నాళ్లనాటి మాట. భట్టుపల్లె జనాలు వాళ్ల బిడ్డలకూ, బిడ్డల బిడ్డలకూ గూడా చెప్పుకుంటానేవుంటారీమాటను పిట్టకత మాదిరిగా. ఈ మాటను యిని ఫక్కుని నవ్వి మరిసిపోతే పోవచ్చు. అదీ మంచిదే. మరిసిపోకండా గుర్తుబెట్టుకుంటే యింగా మంచిది. ఇంతకూ కతేందంటే ... వొకనాటి పొద్దునపూట భట్టుపల్లెలో ఛఱ్ఱఛఱ్ఱామని గాస్చాండాదంట యండ. ఆ యండలో దోవ పక్కన వొక బండమింద ఒక్కడే కుచ్చోనున్న్యాడంట బోయోళ్లెంగటసామి. గుమ్మనాగని నాయన ఆ దోవన పోతాపోతా యంగటసామిని సూశనంట. గుమ్మనాగడు మా సిన్నప్పుడు మా మడికాడ జీతగాడుగా వున్న్యాడులే. ఆ గుమ్మనాగని నాయన. సూసిన ముసిలోడు గొమ్మునుండకండా, "యేల నాయనా యండలో గుచ్చోనుండావే.." అన్న్యాడంట. దానికి యంగటసామి - తలకాయ గూడా తిప్పకండా, "నువ్వు జెప్పలేదనీ, **గానివి" అన్నెంట. ఇంతేబ్బా కత! పిట్టకొంచెం కూతఘనం అన్నిట్టుగా ఈ పిట్టకతలో తోడుకున్నోళ్లకు తోడుకున్నెంత. అంత యండ కూడా లెక్కలేనంత ఆలాశనలో వుండాడు. బాధలో వుండాడు. ఎవురిమిందనో దేనిమిందనో కోపంలో వుండాడు. యండలో బండమ